OPROCENTOWANIE KREDYTU

Oprocentowanie i cena czasu

Odsetki zależą od stopy procentowej, kwoty pozostającej do spłaty i czasu. Wysokość oprocentowania nie opisuje samodzielnie całkowitego kosztu kredytu.

RRSO a odsetki Jak działa spłata

01 / PODSTAWA ODSETEK

Odsetki naliczane są od salda

W kredycie ratalnym część każdej spłaty zmniejsza kapitał. Gdy saldo maleje, baza naliczania przyszłych odsetek także się zmniejsza. Dokładna wysokość odsetek zależy od zapisów umowy i zastosowanej metody naliczania.

Przy tej samej kwocie finansowania wydłużenie okresu spłaty zazwyczaj zmniejsza ratę, lecz zwiększa łączny czas pozostawania kapitału w zadłużeniu.

Saldo

Pozostała do spłaty część kapitału

Stopa

Wskaźnik używany do naliczania odsetek

Czas

Liczba okresów naliczania odsetek

DO ZAPAMIĘTANIA

Stopa a całkowity koszt

Udzielenie kredytu może wiązać się także z prowizją lub dodatkowymi opłatami. Dlatego oprocentowanie nie zastępuje porównania RRSO i sumy płatności.

RRSO i koszty

02 / RODZAJE OPROCENTOWANIA

Stopa stała i zmienna

Stałe oprocentowanie

Stopa ustalona dla wskazanego w umowie okresu nie zmienia się w jego trakcie na zasadach określonych w umowie. Nie oznacza to niezmienności wszystkich pozostałych kosztów.

Zmienne oprocentowanie

Stopa może zmieniać się według mechanizmu przewidzianego w umowie. Zmiana wpływa na naliczane odsetki i może wpłynąć na wysokość raty.

Porównując stopy, trzeba sprawdzić, jak długo obowiązują, w jaki sposób są aktualizowane i czy podana stopa jest roczna.

Model rat równych

Przy stałej stopie na okres i bez dodatkowych opłat rata kapitałowo-odsetkowa może być opisana zależnością:

R = K × i / (1 − (1 + i)⁻ⁿ)

K – kapitał, i – stopa na jeden okres raty, n – liczba rat. Wzór nie oblicza RRSO i nie uwzględnia prowizji.

03 / MODEL MATEMATYCZNY

Skąd bierze się rata równa

Rata równa jest konstruowana tak, aby przy stałej okresowej stopie i ustalonej liczbie płatności spłacić kapitał wraz z odsetkami. Na początku większą część raty stanowią zwykle odsetki, później rośnie udział spłaty kapitału.

W racie malejącej część kapitałowa może pozostać stała, a odsetkowa maleje wraz z saldem. Zapis umowny rozstrzyga konkretny sposób ustalania płatności.

Nadpłata i harmonogram

04 / DALSZE KOSZTY

Koszt poza odsetkami

Prowizja

Opłata pobierana przez kredytodawcę może zwiększać koszt i saldo.

Prowizja

RRSO

Łączy koszty i daty przepływów w miarę roczną.

RRSO

Wcześniejsza spłata

Zmniejszenie salda wcześniej ogranicza przyszłą bazę naliczania odsetek.

Spłata

PODSTAWA MERYTORYCZNA

Ustawa z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 1362 – art. 5, 13, 30